Co to jest aparat ortodontyczny i jak działa?
Aparat ortodontyczny to podstawowe narzędzie korekcji wad zgryzu. Coraz więcej Polaków decyduje się na jego założenie. Dotyczy to także osób starszych. Noszenie aparatu poprawia zdrowie jamy ustnej. Wpływa też pozytywnie na estetykę uśmiechu. Istnieją dwa główne typy aparatów ortodontycznych. Wyróżniamy aparaty ruchome i stałe. Tradycyjny aparat stały wywiera niewielki, stały nacisk na zęby. Powoduje to ich stopniowe przemieszczanie. Leczenie ortodontyczne jest procesem długotrwałym.Kto może nosić aparat ortodontyczny? Wskazania i przeciwwskazania
Nie każdy może podjąć leczenie ortodontyczne. Przed założeniem aparatu zęby muszą być całkowicie zdrowe. Leczenie ortodontyczne jest możliwe u dzieci, młodzieży i dorosłych. Nie ma limitu wiekowego. Istnieją ogólne przeciwwskazania do noszenia aparatu. Należą do nich choroby ogólnoustrojowe. Wymienia się cukrzycę czy choroby serca. Choroby autoimmunologiczne także stanowią problem. Choroby przyzębia, takie jak paradontoza, są przeciwwskazaniem miejscowym. Osteoporoza to kolejne przeciwwskazanie ogólne. Alergie na nikiel lub lateks mogą uniemożliwić leczenie. Miejscowe przeciwwskazania obejmują stan uzębienia. Duże ubytki i zęby martwe są problemem. Zmiany próchnicowe muszą być wyleczone. Brak zębów, zwłaszcza w odcinkach bocznych, utrudnia leczenie. Zapalenie dziąseł także jest przeciwwskazaniem. Zawsze pamiętaj o konsultacji z lekarzem prowadzącym oraz ortodontą przed leczeniem. Ocena stanu zdrowia pacjenta jest kluczowa przed podjęciem decyzji o leczeniu ortodontycznym. Dla osób z przeciwwskazaniami istnieją alternatywy. System Invisalign to przezroczyste nakładki. Aparaty lingwalne umieszcza się od wewnętrznej strony zębów. Aparaty funkcjonalne stymulują wzrost szczęk i zębów. Chirurgia ortognatyczna koryguje poważne wady zgryzu.Jak długo trwa leczenie ortodontyczne?
Czas trwania leczenia ortodontycznego zależy od wielu czynników. Wpływa na niego rodzaj wady zgryzu. Ważna jest też indywidualna reakcja organizmu. Czas leczenia stałym aparatem wynosi około 2 lata. Statystyki pokazują różne czasy leczenia:| Wada zgryzu | Orientacyjny czas noszenia aparatu |
|---|---|
| Niewielkie wady zgryzu | 12-18 miesięcy |
| Większe wady zgryzu | do 36 miesięcy |
Pierwsze dni z aparatem – czego się spodziewać?
Założenie aparatu stałego trwa do 1,5 godziny. Zabieg jest bezbolesny. Po założeniu aparatu możesz odczuwać dyskomfort. Zęby mogą być wrażliwe na dotyk. Może pojawić się ból. Zaleca się spożywanie głównie pokarmów w płynnej postaci. Dotyczy to pierwszych dni po założeniu aparatu. Stopniowo wracaj do normalnej diety. Unikaj kleistych pokarmów. Mogą one uszkodzić aparat.Higiena jamy ustnej z aparatem ortodontycznym – podstawa sukcesu
Aparat stały utrudnia codzienną higienę jamy ustnej. Aparaty ortodontyczne tworzą dodatkowe miejsca. Łatwo gromadzą się tam resztki jedzenia i bakterie. Resztki jedzenia na aparacie mogą prowadzić do próchnicy. Mogą też powodować stany zapalne dziąseł. Przyczyniają się także do powstawania brzydkiego zapachu z ust. Zła higiena jamy ustnej prowadzi do próchnicy i innych problemów. Prawidłowa higiena jamy ustnej przyspiesza finał leczenia. Pomaga szybciej zdjąć aparat. Zabiegi higienizacyjne są szczególnie ważne. Dotyczy to osób noszących aparat ortodontyczny. Pacjent otrzymuje od ortodonty szczegółowe wskazania. Dostaje też zestaw materiałów informacyjnych. Jak dbać o higienę z aparatem ortodontycznym?- Myj zęby po każdym posiłku. Najlepiej szczoteczką ortodontyczną.
- Szczotkuj zęby przynajmniej 2-3 minuty. Szczególnie wokół zamków i drutów aparatu.
- Dokładnie myj zęby minimum 4 minuty rano. Czyść je przed śniadaniem.
- Używaj specjalnych past do zębów. Wybieraj pasty zawierające fluor.
- Stosuj specjalne szczoteczki ortodontyczne. Używaj szczoteczek międzyzębowych i nici dentystycznych.
- Używaj szczoteczek jednopęczkowych. Służą do trudno dostępnych miejsc.
- W utrzymaniu higieny pomoże nić dentystyczna. Oczyści złącza aparatu.
- Stosuj nici ortodontycznych lub irygatora. Czyści przestrzenie międzyzębowe.
- Płucz jamę ustną płynem antybakteryjnym. Sięgaj po płyny wspierające ochronę dziąseł.
- Wybierz pasty do zębów z fluorem.
- Skaling usuwa kamień nazębny.
- Piaskowanie czyści osady.
- Polerowanie wygładza powierzchnię zębów.
- Fluoryzacja wzmacnia szkliwo.
| Zabieg | Orientacyjna cena |
|---|---|
| Pełny instruktaż higieny jamy ustnej | 50 zł |
| Usunięcie kamienia nazębnego (1 łuk) | 125 zł |
| Piaskowanie zębów (1 łuk) | 125 zł |
| Fluoryzacja zębów (1 łuk) | 70 zł |
| Profesjonalne czyszczenie (skaling, piaskowanie, fluoryzacja) | 350-400 zł |
| Profesjonalne czyszczenie w trakcie leczenia ortodontycznego | 300-350 zł |
Dieta podczas noszenia aparatu ortodontycznego
Warto unikać lepkich pokarmów. Mogą one uszkodzić aparat. Ogranicz spożycie cukrów. Unikaj też kwaśnych napojów. Krojenie jabłek i warzyw na mniejsze kawałki ułatwia jedzenie.Wizyty kontrolne u ortodonty – dlaczego są ważne?
Regularne wizyty u ortodonty są kluczowe. Służą monitorowaniu efektów leczenia. Wizyty kontrolne odbywają się co trzy tygodnie. Traktuj wizyty kontrolne jako część planu leczenia. Pomijanie wizyt kontrolnych to częsty błąd pacjentów. Może opóźnić leczenie.Aparat ortodontyczny a badania obrazowe – rezonans magnetyczny (MR) i tomografia komputerowa (TK)
Czy można wykonać rezonans magnetyczny z aparatem ortodontycznym?
Obecność aparatu ortodontycznego nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonywania rezonansu magnetycznego (MR) w skanerach do 3T. Takie jest wspólne stanowisko Polskiego Towarzystwa Ortodontycznego (PTO), Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologicznego (PLTR) i Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego (PTS). Pole magnetyczne nie wpływa negatywnie na elementy ze stopów tytanowych czy miedzianych. Nie szkodzi też zamkom ceramicznym lub z tworzyw sztucznych. Wzrost temperatury elementów aparatu nie przekracza 1°C podczas badania. Podwyższenie temperatury o 1 stopień nie wpływa negatywnie na ząb ani tkanki otaczające.
Czy aparat ortodontyczny wpływa na jakość obrazu MR lub TK?
Metalowe elementy aparatu ortodontycznego mogą powodować powstawanie artefaktów obrazowych. Artefakty mogą zmniejszać czytelność obrazu TK lub MR. Wpływają one głównie na obrazowanie twarzoczaszki i mózgowia. Obecność aparatu nie ma wpływu na jakość badania MR odległych części ciała.
Jak przygotować się do badania MR lub TK z aparatem ortodontycznym?
Przed wykonaniem badania lekarz ortodonta powinien zdjąć wszystkie ruchome elementy aparatu ortodontycznego. W wyjątkowych sytuacjach należy usunąć cały aparat ortodontyczny. Dzieje się tak, gdy artefakty uniemożliwiają prawidłową ocenę badanych obszarów. Zawsze skonsultuj się z elektroradiologiem przed badaniem. Sprawdź skład materiałowy aparatu.
Czy ultradźwięki mogą przyspieszyć leczenie ortodontyczne?
Czas trwania leczenia ortodontycznego zależy od szybkości przesuwania zębów. Akceptowalna biologicznie szybkość jest kluczowa. Stosowanie ultradźwięków pulsacyjnych o niskim natężeniu (LIPUS) cieszy się zainteresowaniem. Uruchamia biologiczną kaskadę reakcji. Ultradźwięki pulsacyjne o niskim natężeniu mają pozytywny wpływ. Dotyczy to gojenia ran kostnych. Zastosowanie niechirurgicznych metod jest popularne. Skrócenie czasu leczenia pozostaje kwestią trudną. Terapia ultradźwiękowa ma blisko 100-letnią historię. Ultradźwięki to fale dźwiękowe. Ich częstotliwość jest wyższa niż słyszy człowiek. Zakres częstotliwości wynosi od 20 kHz do 3 GHz. W fizykoterapii używa się 0,8 do 3 MHz. Ultradźwięki znajdują szerokie zastosowanie w medycynie. Są wykorzystywane w diagnostyce obrazowej. Służą też do łagodzenia bólu mięśni i stawów. Nadmierne stosowanie lub niewłaściwe dawki mogą być szkodliwe. Może to objawiać się podrażnieniami skóry. Występują też oparzenia lub uszkodzenia tkanek.Koszty leczenia ortodontycznego i higienizacji
Leczenie ortodontyczne wiąże się z kosztami. Cena zależy od typu aparatu i złożoności wady. Oto orientacyjny cennik usług ortodontycznych:| Usługa | Orientacyjna cena |
|---|---|
| Konsultacja ortodontyczna | 300-350 zł |
| Aparat zdejmowany | 950 zł |
| Aparat stały metalowy (jeden łuk) | 3200 zł |
| Aparat stały porcelanowy (jeden łuk) | 3700 zł |
| Aparat stały kryształowy (jeden łuk) | 4000 zł |
Mity o aparatach ortodontycznych
Wiele osób ma wątpliwości dotyczące aparatów. Istnieje kilka popularnych mitów.Czy aparat ortodontyczny jest tylko dla dzieci?
Nie, noszenie aparatu ortodontycznego nie jest tylko dla dzieci i nastolatków. Wiek nie jest przeszkodą w rozpoczęciu leczenia ortodontycznego. Coraz więcej dorosłych decyduje się na leczenie.
Czy leczenie zawsze trwa bardzo długo?
Czas leczenia zależy od wady. Trwa zazwyczaj od 12 do 24 miesięcy. Niewielkie wady koryguje się szybciej. Większe wady wymagają więcej czasu.
Czy higiena z aparatem jest niemożliwa?
Higiena z aparatem wymaga większej staranności. Jest jednak całkowicie możliwa. Wymaga użycia specjalnych narzędzi i technik. Zła higiena prowadzi do problemów. Przestrzeganie zasad higieny jest kluczowe.